Page 113 - Demo

111Fiset ilire, trungu i t%u00eb cilave kishte nisur t%u00eb formohej q%u00eb n%u00eb periudh%u00ebn e bronzit, populluan gjer%u00ebsisht Ballkanin Per%u00ebndimor, p%u00ebrgjat%u00eb gjith%u00eb periudh%u00ebs s%u00eb hekurit (periudh%u00eb e cila fillon rreth fundshekullit XII p.e.r.). Shp%u00ebrndarja e fiseve ilire p%u00ebrqendrohet kryesisht n%u00eb per%u00ebndim t%u00eb gadishullit t%u00eb Ballkanit, nd%u00ebrkoh%u00eb q%u00eb kolonit%u00eb helene zhvilloheshin n%u00eb brigjet per%u00ebndimore t%u00eb k%u00ebtij gadishulli.Arkitektura e fiseve ilireFillimisht, fiset ilire jetonin n%u00eb fshatra me banesa t%u00eb vogla t%u00eb vendosura pran%u00eb tokave bujq%u00ebsore. Gjat%u00eb epok%u00ebs s%u00eb hekurit, dol%u00ebn n%u00eb pah dhe banimet e fortifikuara me mure, t%u00eb njohura si kala, qyteza apo gradina. Kalat%u00eb e fortifikuara i gjejm%u00eb m%u00eb t%u00eb pranishme n%u00eb Ilirin%u00eb e Jugut, q%u00eb fillimisht ishte m%u00eb e ndikuar prej vendeve t%u00eb Egjeut nga ana ekonomike dhe kulturore. K%u00ebto qytete ngriheshin shpesh n%u00eb maj%u00eb t%u00eb kodrave, nd%u00ebrsa gjurm%u00ebt e tyre t%u00eb para datojn%u00eb q%u00eb nga shekulli V p.e.r. K%u00ebto forma t%u00eb para shfaqen n%u00eb mure t%u00eb nd%u00ebrtuara me gur%u00eb t%u00eb m%u00ebdhenj, shpesh t%u00eb skalitur e pa lidhje lla%u00e7i. Organizimi politik e jeta sociale e k%u00ebtyre shteteve ishte e ngjashme me mjaft vende t%u00eb tjera mesdhetare, por ruante edhe elementet origjinale t%u00eb bashk%u00ebsive fisnore.Fig. 1. Var%u00ebse antropomorfe, periudha e hekuritFig. 2. Hart%u00eb e shp%u00ebrndarjes s%u00eb fiseve ilireFig. 3. Reliev me fark%u00ebtar%u00eb, I-IV p.e.r.Fig. 4. Muret rrethuese t%u00eb qytetit antik t%u00eb Lisusit, Lezh%u00eb, shek. VIII-VII p.e.r.Fig. 5. Porta e qytez%u00ebs ilire %u00c7uka e Aitoit, Sarand%u00eb, shek.VIII-VII p.e.r.ARKITEKTURAE QYTETEVEILIRE8